>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
|
Limerick
Połączenie starego z nowym to świadectwo odrodzenia miasta po latach zaniedbań. Place budów sąsiadują z domami, a nawet całymi dzielnicami, które sprawiają wrażenie, jakby od pół wieku nikt się nimi nie interesował.
Limerick, trzecie pod względem wielkości w Irlandii, leży blisko ujścia rzeki Shannon, na skrzyżowaniu głównych dróg hrabstwa. Niestety, ani nie jest metropolią, ani nie ma zalet typowych dla sennych miejscowości na zachodnim wybrzeżu. Ostatnio jednak wizerunek Limerick zaczął się zmieniać. Gruntownie odrestaurowano okolice Arthur’s Quay i King John’s Castel, a georgiański Custom House przekształcono w świetne Hunt Museum.
Współczesne Limerick ukształtowało się w epoce georgiańskiej, ale wciąż można wyodrębnić trzy historyczne dzielnice. Englishtown na wyspie na rzece Shannon to najstarsza część; początki Irishtown sięgają przełomu XIII i XIV w., a w nowoczesnym centrum zwanym Newtown Pery georgiańskie kamienice sąsiadują z barami szybkiej obsługi.
W X w. wikingowie wylądowali na wyspie Inis Sibhton (obecnie Kingstown w dzielnicy Englishtown), blisko wschodniego brzegu, między głównym korytem rzeki Shannon a odnogą zwaną Abbey River. Założyli w tym miejscu port, który wykorzystywali jako bazę podczas walk prowadzonych przez 100 lat z rodowitymi Irlandczykami. Wikingowie tracili stopniowo inicjatywę militarną, a w 1014 r. w bitwie pod Clontarf zostali pobici przez irlandzkiego króla Briana Boru. Wojska irlandzkie wkrótce zdobyły i spaliły samo miasto.
Większość wikingów została na miejscu i zaczęła się asymilować z ludnością gaelicką. Sytuacja Limerick nie uległa jednak poprawie, gdyż w czasie walk między samymi Irlandczykami miasto było wielokrotnie niszczone. Okres względnego spokoju nastąpił pod koniec XII w., gdy przybyli Normanowie.
Nowi władcy rozbudowali miasto i otoczyli je murami obronnymi. W 1210 r. na uroczystości związane z ukończeniem budowy King John Castle do Limerick zawitał król Jan. Wysokie mury oddzielały mieszkańców od ludności gaelickiej, która osiedliła się po drugiej stronie Abbey River, dając zaczątek nowej dzielnicy Irishtown. W XIV w. w Irlandii wybuchło powstanie. Limerick ucierpiało podczas napadów irlandzkiego króla Edwarda Bruce’a, ale prawdziwą klęskę przyniósł szturm wojsk Cromwella dowodzonych przez H. Iretona pod koniec lat 40. XVII w. Okres nieszczęść skończył się dopiero w 1689 r., gdy rozstrzygały się losy jakobitów.
W 1690 r. po klęsce nad rzeką Boyne niedobitki armii Jakuba II schroniły się w Limerick. Gdy pod murami zamku zjawiła się armia Wilhelma Orańskiego, jakobici postanowili walczyć do upadłego. Obroną dowodził wybitny irlandzki wódz Patrick Sarsfield, nie miał jednak szans, więc poddał się 3 października 1691 r. Zawarto traktat pokojowy, ale Anglicy nie dotrzymali większości jego warunków. Traktat gwarantował katolikom swobody religijne i nienaruszalność majątków. Po kilku zaledwie miesiącach Anglicy wprowadzili jednak surowe prawa antykatolickie. Niezadowolenie mieszkańców było tak wielkie, że przez 60 lat ryglowano na noc wszystkie miejskie bramy.
Traktat podpisano prawdopodobnie na Treaty Stone (kamień Traktatowy), który spoczywa na cokole przy zachodnim krańcu Thomond Bridge (most Thomond) dokładnie na wysokości zamku króla Jana. Złamanie postanowień traktatu stało się dla Irlandczyków symbolem wiarołomności Anglików. Zdaniem niektórych historyków, już wtedy został zahamowany rozwój miasta. Limerick i Irlandię opuściło na mocy traktatu około 14 tys. obrońców, wydarzenie przeszło do historii jako Odlot Dzikich Gęsi.
Żołnierze irlandzcy zmuszeni do opuszczenia kraju podejmowali przez setki lat służbę na różnych dworach europejskich (zwłaszcza francuskim). Kierowali się zazwyczaj jedną myślą: „byle z kim, ale zawsze przeciwko Anglikom”. „Dzikie Gęsi” symbolizowały tęsknotę za domem rodzinnym i niosły nostalgiczne przesłanie, że rozrzuceni po świecie Irlandczycy, tak jak dzikie gęsi wrócą w końcu do domu.
Miastu nie pomaga także niezbyt korzystna lokalizacja, do której nawiązuje irlandzka nazwa Luimneach „jałowy skrawek ziemi”. Na poprawę nastrojów mieszkańców wpływa jedynie motto: „Starożytne miasto dobrze wykształcone w sztukach wojennych”.
Najpiękniejsze widoki Limerick roztaczają się z brzegu rzeki Shannon, a zwłaszcza z Arthur’s Quay w okolicy ratusza, a także ze szczytu King John’s Castle. Wszystkie zabytki są zlokalizowane w historycznych dzielnicach Englishtown i Irishtown, a we współczesnym centrum, w georgiańskiej dzielnicy Newtown Pery tętnią sklepy, restauracje i puby.
|
|
